تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان، به دلایل مختلفی بین فارسی‌زبان‌ها طرف‌داران زیادی دارد. رایگان بودن دانشگاه‌ها، امکان تحصیل به زبان انگلیسی، رتبه بالای بین‌المللی مراکز آموزشی، امکان کار هم‌زمان با تحصیل و فرصت‌های بی‌شمار کاری بعد از اتمام مقطع ارشد، ازجمله این دلایل هستند.

اگر می‌خواهید برای ادامه تحصیل به آلمان سفر کنید، ولی درباره شرایط اپلای کارشناسی ارشد در آلمان اطلاعات کافی ندارید، تا آخر این مقاله با ما همراه باشید. بعد از خواندن این مقاله جامع، همه اطلاعات لازم را برای تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد آلمان به دست می‌آورید.

کارشناسی ارشد در آلمان

تحصیل در دانشگاه‌های دولتی کشور آلمان، رایگان است. همچنین اکثر پروگرام‌های بین‌المللی این دانشگاه‌ها، به زبان انگلیسی ارائه می‌شوند. به همین دلیل تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان، موردتوجه بسیاری از دانشجویان در سراسر دنیا قرار دارد.

مزایای مهمی مثل امکان تحصیل به زبان انگلیسی، امکان کار هم‌زمان با تحصیل، موقعیت‌های شغلی فوق‌العاده بعد از اتمام تحصیل، چندملیتی و مهاجرپذیر بودن کشور و هزینه‌های پایین زندگی، باعث شده‌اند که افراد زیادی برای ادامه تحصیل در مقطع ارشد، آلمان را انتخاب کنند.

طول دوره ارشد در آلمان معمولا دو سال است. پذیرش رشته‌های ارشد در دانشگاه‌های آلمان معمولا ۲ بار در سال انجام می‌شود.

نگاه کلی به تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان
طول دوره ارشد۱ الی ۲سال
تعداد واحد درسی۱۲۰ (ECTS)
زمان شروع دوره• ترم بهار: آوریل تا سپتامبر
• ترم زمستان: اکتبر تا مارس
ددلاین تقریبی پذیرش• ترم بهار: ۱۵ ژانویه
• ترم زمستان: ۱۵ جولای
زبان دورهآلمانی و انگلیسی
انواع ارشد• • ارشد هنر (MA)
• ارشد علوم (MSc)
• ارشد مدیریت کسب‌وکار (MBA)
• ارشد آموزش (M.Ed.)
انواع دانشگاه‌ها• دانشگاه‌های پژوهشی (Research University)
• دانشگاه‌های فنی (Technical University)
• دانشگاه‌های علمی‌کاربردی (Universities of Applied Sciences)
• کالج‌های هنر، فیلم و موسیقی
مدارک زبان انگلیسی موردتایید• آیلتس
• تافل
• مدارک زبان کمبریج (مثل CAE، FCE و CPE)
• TOEIC
مدارک زبان آلمانی موردتایید• DSH
• TestDaf
• گوته
• DSD
• Telc
• ÖSD
• UNIcert
هزینه تحصیلرایگان
بورسیه‌های تحصیلی• بورسیه Daad
• بورسیه Konrad stiftung
• بورسیه بنیاد Friedrich Ebert
• بورسیه Go Global MBA
• بورسیه Einstein Foundation
• بورسیه Heinrich Böll
• بورسیه Erasmus Mundus
بهترین دانشگاه‌ها• Technical University of Munich
• Ludwig-Maximillians-Universität München
• Universität Heidelberg
• Freie-Universität Berlin
• RWTH Aachen University
• KIT, Karlsruher-Institut für Technologie
• Humboldt-Universität zu Berlin
• Technische Universität Berlin
• Albert-Ludwigs-Universtaet Freiburg
• Universität Hamburg
امکان کار هم‌زمان با تحصیلی۲۰ساعت در هفته

شرایط تحصیل در آلمان کارشناسی ارشد

اولین سوال خیلی از افراد متقاضی تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان، این است که شرایط تحصیل در این کشور چیست؟ آیا شرط سنی یا معدل خاصی برای تحصیل در آلمان وجود دارد؟

شرایط سنی تحصیل فوق لیسانس در آلمان

برای تحصیل ارشد آلمان، شرط سنی خاصی وجود ندارد. نه سفارتخانه این کشور و نه دانشگاه‌ها، به سن متقاضی توجه نمی‌کنند و صرفا رزومه فرد را مدنظر قرار می‌دهند. مگر در موارد استثنا که یک دپارتمان خاص، شرط سنی خاصی را برای متقاضیان در نظر گرفته باشد. (این مورد به‌ندرت دیده شده است.)

البته این بدان معنا نیست که متقاضیان در هر سنی، شانس دریافت ویزا را خواهند داشت. در واقع اگر سن بالایی دارید، باید بتوانید گپ تحصیلی خود را (فاصله بین آخرین مقطعی که خوانده‌اید تا الان) برای سفارتخانه آلمان توجیه کنید.

اگر سفارتخانه تشخیص دهد که پذیرش ارشد شما در آلمان، ارتباط معناداری با فعالیت‌های شما در این فاصله زمانی طولانی نداشته است، به احتمال زیاد درخواست ویزای شما را رد می‌کند.

جالب است بدانید که متوسط سن افرادی که از آلمان پذیرش ارشد گرفته‌اند، ۲۸سال[MM1]  است؛ بنابراین کشور آلمان یکی از کشورهایی است که به دلیل بیشترین جذب دانشجویان در سنین بالا، بین کشورهای اروپایی دیگر شهرت دارد.

البته به طور کلی سن طلایی برای دریافت پذیرش تحصیلی کارشناسی ارشد در آلمان بین 28 تا 32 سال است.

بیشتر بخوانید | تحصیل کارشناسی ارشد در ایتالیا

شرایط سنی تحصیل فوق لیسانس در آلمان

شرط معدل برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

میانگین معدل لازم (GPA) برای اکثر رشته‌های ارشد در آلمان، ۵/۲ الی ۳ (از ۴ در سیستم معدل آلمانی) است. فرمول تبدیل معدل از سیستم ایرانی به سیستم آلمانی به‌صورت زیر است:

GPA=3 * [۸/ (معدل ایران متقاضی-۲۰)]+۱

بنابراین، طبق این فرمول، میانگین معدل برای تحصیل فوق لیسانس در آلمان، در سیستم ایران باید حداقل ۱۵ باشد. این فرمول، با فرض حداقل نمره قبولی ۱۲ در سیستم درسی ایران ساخته شده است. اگرچه نمره قبولی هر درس در ایران ۱۰ است، ولی متاسفانه اکثر دانشگاه‌های آلمان کمترین نمره قبولی را حتی برای متقاضیان ایرانی ۱۲ در نظر می‌گیرند.

همچنین ممکن است برخی دانشگاه‌های محدود، فرمول خاص خود را برای محاسبه و تبدیل معدل داشته باشند.

بیشتر دانشگاه‌های مطرح این کشور، شرط معدل خیلی عالی را برای پذیرش دانشجویان در نظر می‌گیرند. ولی خبر خوب این است که پذیرش در خیلی از رشته‌های مقطع ارشد این کشور، شرط معدل ندارد.

فراموش نکنید که در رشته‌های پرمتقاضی با ظرفیت پذیرش محدود، حتی بدون داشتن شرط معدل نیز، در نهایت دانشگاه ناچار است دانشجویانی را که معدل بالاتری دارند در اولویت پذیرش قرار دهد.

هزینه تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

هزینه تحصیل دوره‌های ارشد آلمان در اغلب دانشگاه‌های دولتی رایگان است. تنها استثنا، ایالت بادن – وورتمبرگ است که از سال ۲۰۱۷، برای دانشجویان بین‌المللی شهریه ۳هزار یورویی تعیین کرده است.

همچنین برخی دانشگاه‌های دولتی این کشور نیز شهریه دارند که عبارت‌اند از:

  • دانشگاه اشتوتگارت (ترمی ۱۵۰۰یورو)
  • دانشگاه آزاد برلین (ترمی ۲هزار الی ۴هزار یورو برای اکثر پروگرام‌ها)

به یاد داشته باشید که همه دانشجویان باید مبلغ جزئی را تحت عنوان «Semester Contribution» پرداخت کنند که حدود ۱۰۰ الی ۳۵۰یورو در هر ترم است. این مبلغ برای هزینه‌های اداری، اتحادیه‌های دانشجویی و حمل‌ونقل عمومی صرف می‌شود.

البته دانشگاه فنی مونیخ (TUM) اعلام کرده است که از ترم تابستان سال 2024/25 تصمیم دارد که از دانشجویان غیر اتحادیه اروپا شهریه دریافت کند. طبق اعلام این دانشگاه دانشجویانی که متعلق به منطقه اتحادیه اروپا نیستند، برای هر ترم تحصیل در این دانشگاه  باید مبلغی بین 4000 تا 6000 یورو باید هزینه کنند.

برای تحصیل در دوره‌های ارشد دانشگاه‌های خصوصی، باید شهریه بپردازید. مبلغ شهریه بسته به نوع دانشگاه، فرق دارد و ممکن است از سالانه ۵هزار شروع شود و به ۴۰هزار یورو در سال نیز برسد.

بیشتر بخوانید | تحصیل کارشناسی ارشد در کانادا

مراحل درخواست برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

برای شروع اپلای، مراحل زیر را دنبال کنید:

  • جست‌وجوی پروگرام‌های مختلف ارشد در کشور آلمان
  • بررسی پیش‌نیازها و جمع‌آوری مدارک لازم
  • بررسی ددلاین اپلای
  • بررسی نحوه ثبت درخواست در وب‌سایت رسمی پروگرام
  • شرکت در مصاحبه (در صورت نیاز)
  •  دریافت نامه پذیرش از دانشگاه
  • تامین مالی برای ویزای تحصیلی (نامه ضمانت مالی از بستگان ساکن در آلمان یا نامه تمکن مالی از طریق بانک‌های ایرانی)
  • درخواست ویزای تحصیلی از طریق سفارت
مراحل درخواست برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

دانشگاه فنی مونیخ

دریافت ویزا برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

برای درخواست ویزای تحصیلی آلمان از خاک ایران، باید از طریق شرکت واسطه ویزامتریک اقدام کنید. در حال حاضر (خرداد ۱۴۰۳) برای ثبت درخواست، ابتدا باید مبلغ بیعانه ۱میلیون و ۳۰۰هزار تومان را به حساب ویزامتریک واریز کرده و سپس در لیست انتظار سفارت ثبت‌نام کنید. (برای ثبت‌نام در لیست انتظار به سایت سفارت آلمان در ایران مراجعه کنید.)

بعد از آن، ایمیلی مبنی بر تایید ثبت‌نام در لیست انتظار دریافت خواهید کرد. بعد از گذشت ۱۰ الی ۱۵روز، ایمیل دوم را از شرکت ویزامتریک دریافت می‌کنید؛ در این ایمیل، تاریخ مراجعه برای مصاحبه سفارت مشخص شده است که باید آن را تایید کنید.

در روز مقرر، با مدارک خود به شرکت ویزامتریک مراجعه کنید. بعد از مصاحبه، باید منتظر نتیجه ویزای خود بمانید.

مدارک لازم برای ویزای تحصیلی ارشد در آلمان

  • چک‌لیست ویزای تحصیلی سفارت آلمان شامل مدارک زیر است:
  • عکس بیومتریک
  • فرم ویدکس
  • اصل و کپی صفحات دوم و سوم گذرنامه
  • انگیزه‌نامه
  • نامه پذیرش
  • مدرک زبان انگلیسی (و آلمانی در صورت پذیرش در رشته آلمانی‌زبان)
  • گواهی ثبت‌نام کلاس زبان (در صورت پذیرش مشروط به کلاس زبان)
  • گواهی تامین موجودی مالی در بانک به مبلغ معادل ۱۱هزار و ۲۰۸یورو (سال ۲۰۲۴) یا مدرکی دال بر داشتن بورسیه از دانشگاه یا تعهدنامه مالی از بستگان ساکن در آلمان (نامه ضمانت مالی یا Verpflichtungserklärung)
  • اصل و کپی از ترجمه رسمی آلمانی مدارک تحصیلی شامل دانشنامه و ریزنمرات لیسانس (نیازی به لگال مدارک توسط سفارت آلمان نیست.)
  • رزومه
  • گواهی‌های شغلی و تحصیلی
  • بیمه مسافرتی
  • پرداخت هزینه بررسی پرونده

بیشتر بخوانید | اخذ ویزای انگلیس

انواع دوره های کارشناسی ارشد در آلمان

دانشگاه‌های ارائه‌دهنده دوره‌های ارشد در آلمان به ۲ دسته خصوصی و دولتی تقسیم می‌شوند. همچنین انواع دانشگاه‌هایی که در آلمان دوره ارشد ارائه می‌کنند (خصوصی یا دولتی) عبارت‌اند از:

  • دانشگاه‌های پژوهشی (Research University)
  • دانشگاه‌های فنی (Technical University)
  • دانشگاه‌های علمی‌کاربردی (Universities of Applied Sciences)
  • کالج‌های هنر، فیلم و موسیقی

مدرک ارشد در آلمان تحت عناوین مختلفی ارائه می‌شود؛ ازجمله:

  • ارشد هنر (MA مخفف Master of Arts): این ارشد به فارغ‌التحصیلان رشته‌های هنر، علوم اجتماعی، علوم‌انسانی و موارد مشابه اعطا می‌شود.
  • ارشد علوم (MSc مخفف Master of Science): این ارشد به فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم پایه، فنی و مهندسی، ریاضیات و موارد مشابه اعطا می‌شود.
  • ارشد مدیریت کسب‌وکار (MBA مخفف Master of Business Administration): این ارشد به فارغ‌التحصیلان دوره‌های تخصصی مدیریت و کسب‌وکار اعطا می‌شود.
  • ارشد آموزش (M.Ed. مخفف Master of Education): این ارشد به فارغ‌التحصیلان رشته‌های دبیری اعطا می‌شود.

از یک منظر دیگر، دوره‌های ارشد به NC (Numerus Clauses) و Non-NC تقسیم‌بندی می‌شوند. دوره‌های موسوم به NC، ظرفیت پذیرش محدودی دارند. پذیرش در این رشته‌ها به عوامل مختلفی مثل داشتن پیش‌نیازها، انگیزه‌نامه، رزومه، قابلیت‌های فرد و معدل بستگی دارد. دوره‌های Non-NC، محدودیت پذیرش ندارند.

بورسیه‌ های تحصیلی کارشناسی ارشد در آلمان

برای گرفتن بورسیه تحصیلی ارشد در آلمان، معمولا نمی‌توانید از داخل خاک ایران اقدام کنید. دانشجویان ارشد معمولا بعد از یک الی دو ترم تحصیل در آلمان، می‌توانند برای بورسیه درخواست کنند. بااین‌حال، بهتر است اطلاعات مربوط به بورسیه‌ها و پیش‌نیازهای آن‌ها را بررسی کنید.

در سایت Daad، می‌توانید فهرست تمام اسکالرشیپ‌ها و پیش‌نیازهای آن‌ها را مطالعه کنید.

علاوه‌بر بورسیه‌های عمومی، برخی دانشگاه‌ها برنامه‌های بورسیه اختصاصی خود را نیز به دانشجویان ارائه می‌کنند.

برخی از رایج‌ترین بورسیه‌های تحصیلی این کشور عبارت‌اند از:

  • بورسیه Daad
  • بورسیه Konrad stiftung
  • بورسیه بنیاد Friedrich Ebert
  • بورسیه Go Global MBA
  • بورسیه Einstein Foundation
  • بورسیه Heinrich Böll
  • بورسیه Erasmus Mundus
بورسیه‌ های تحصیلی کارشناسی ارشد در آلمان

کلاس درس در دانشگاه هامبورگ آلمان

مدارک لازم برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

مهم‌ترین مدارکی که برای تحصیل ارشد آلمان نیاز دارید، عبارت‌اند از:

  • اسکن ترجمه مدارک تحصیلی لیسانس به همراه اصل آن (ریزنمرات و دانشنامه)
  • اسکن ترجمه مدارک تحصیلی دبیرستان و پیش‌دانشگاهی شامل ریزنمرات و مدرک پایان تحصیلات به همراه اصل آن‌ها (این مورد را همه دانشگاه‌ها درخواست نمی‌کنند.)
  • اسکن ترجمه مدارک مربوط به قبولی در کنکور سراسری یا گواهی رتبه (این مورد را همه دانشگاه‌ها درخواست نمی‌کنند.)
  • ترجمه گواهی سیستم نمره‌دهی
  • ترجمه کورس دیسکریپشن لیسانس (شرح دروس)
  • رزومه
  • انگیزه‌نامه
  • مدرک زبان
  • توصیه‌نامه (در صورت نیاز)

توجه کنید که مدارک الزامی برای تحصیل در هر رشته، با رشته دیگر ممکن است متفاوت باشد. مثلا برخی دانشگاه‌ها ترجمه مدارک دبیرستان و پیش‌دانشگاهی را از متقاضیان درخواست نمی‌کنند.

همچنین برخی دانشگاه‌ها به جای شرح دروس، از متقاضیان می‌خواهند تا دروس گذرانده شده را به همراه تعداد واحد و ساعات درسی، در فایل‌های مخصوصی وارد کنند. مدارک لازم برای اپلای را حتما باید به زبان انگلیسی یا آلمانی ترجمه کنید.

مدرک زبان مورد نیاز برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

برای تحصیل در آلمان به زبان انگلیسی، باید مدرک زبان انگلیسی معتبر ارائه کنید. البته اگر دوره لیسانس یا دبیرستان خود را به زبان انگلیسی گذرانده‌اید یا در کشور انگلیسی‌زبان تحصیل کرده باشید، معمولا دیگر به مدرک زبان انگلیسی نیاز ندارید. مدارک زبان انگلیسی مورد تأیید دانشگاه‌های آلمانی عبارت‌اند از:

  • آیلتس
  • تافل
  • مدارک زبان کمبریج (مثل CAE، FCE و CPE)
  • TOEIC

اگر قصد دارید در رشته‌های ارشد به زبان آلمانی تحصیل کنید، باید مدرک زبان آلمانی حداقل C1 نیز ارائه کنید. مدارک زبان آلمانی موردتایید عبارت‌اند از:

  • DSH
  • TestDaf
  • گوته
  • DSD
  • Telc
  • ÖSD
  • UNIcert

اگر در کشوری با زبان آلمانی تحصیل کرده باشید، ممکن است دیگر نیاز به ارائه مدرک زبان آلمانی نباشد.

پذیرش مشروط به کلاس زبان در مقطع ارشد آلمان

برخی دانشگاه‌های آلمان، به متقاضیان شرکت در رشته‌های ارشد به زبان آلمانی، فرصت می‌دهند تا مدرک زبان خود را بعدا ارائه کنند. معمولا شرط این دانشگاه‌ها، آن است که متقاضی حداقل مدرک آلمانی B2 داشته باشد.

بعد از اپلای، دانشگاه از شما می‌خواهد تا در کلاس‌های زبان آلمانی در داخل خاک آلمان شرکت کنید و سطح زبان خود را به C1 برسانید. بعد از دریافت مدرک C1، می‌توانید مانند سایر دانشجویان تحصیل ارشد خود را شروع کنید.

هزینه زندگی برای تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

متوسط هزینه‌های ماهانه یک فرد مجرد در سال ۲۰۲۴ میلادی، تقریبا ۹۷۹یورو است؛ این مبلغ هزینه اجاره، تفریح، خرید خواروبار، غذا، حمل‌ونقل، اینترنت، بیمه و پرداخت قبوض را پوشش می‌دهد.

متوسط هزینه زندگی در آلمان بسته به ایالت انتخابی، متفاوت است. معمولا در شهرهای کوچک و کم‌جمعیت، هزینه‌های زندگی نسبت به شهرهای مهم و بزرگ‌تری مثل مونیخ، هامبورگ، فرانکفورت یا برلین، بسیار کمتر است.

تحصیل رایگان کارشناسی ارشد در آلمان

تحصیل در اغلب دانشگاه‌های دولتی آلمان رایگان است و نیاز به پرداخت شهریه ندارد؛ ولی همان‌طور که گفتیم، هزینه‌های ترمی (Semester Contribution) را همه دانشجویان باید پرداخت کنند.

کار در حین تحصیل ارشد در آلمان

دانشجویان بین‌المللی مقطع ارشد می‌توانند ۱۲۰روز به‌صورت تمام‌وقت (۲۴۰روز به‌صورت پاره‌وقت) کار کنند. در ویزای دانشجویان ارشد، اجازه کار به مدت حداکثر ۲۰ساعت در هفته قید می‌شود.

کار دانشجویی در آلمان در مقطع کارشناسی ارشد

خوشبختانه وضعیت کار دانشجویی در آلمان، مناسب است. البته باز هم بسته به ایالت محل تحصیل، ممکن است پیداکردن کار با چالش‌هایی همراه باشد. برای مثال در شهرهای کوچک‌تر، شانس پیداکردن کار تخصصی دانشجویی یا کار با زبان انگلیسی، کمتر است؛ ولی در شهرهای بزرگی مثل برلین، شانس یافتن کارهای تخصصی با حقوق مناسب و به زبان انگلیسی، بالاست.

ازجمله محبوب‌ترین کارهای دانشجویی جنرال می‌توان به کار در رستوران، بار و کافه، پیک دلیوری، نامه‌رسان، انبارداری و فروشنده اشاره کرد. همچنین برای یافتن کار دانشجویی، می‌توانید به وب‌سایت دانشگاه نیز مراجعه کنید؛ زیرا معمولا دانشگاه‌ها مسئولیت انجام برخی مشاغل اداری خود را به دانشجویان بین‌المللی می‌سپارند.

برخی اساتید نیز از دانشجویان خود به‌عنوان دستیار آموزشی استفاده می‌کنند و به آن‌ها حقوق پرداخت می‌کنند.

علاوه‌بر مشاغل جنرال، افرادی که تخصص کافی دارند می‌توانند به‌عنوان نیروی متخصص پاره‌وقت نیز در شرکت‌ها مشغول به کار شوند.

کار پس از تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

فارغ‌التحصیلان مقطع ارشد در آلمان، بعد از اتمام تحصیل خود ۱۸ماه فرصت دارند تا به دنبال کار بگردند. خبر خوب این است که بازار کار کشور آلمان، شرایط خیلی خوبی دارد و اکثر افراد بلافاصله بعد از فارغ‌التحصیلی یا حتی در حین تحصیل خود، کار دلخواهشان را پیدا می‌کنند.

اقامت دائم آلمان با تحصیل کارشناسی ارشد

گرفتن اقامت دائم بعد از تحصیل ارشد در آلمان، بسیار ساده است. در واقع تحصیل در این کشور، مسیر گرفتن اقامت این کشور را برایتان هموارتر می‌کند. شرایط گرفتن اقامت دائم آلمان (شهروندی) عبارت است از:

  • حداقل ۵سال اقامت در آلمان
  • تامین مستقل هزینه‌های زندگی خود و خانواده (عدم دریافت پول از جاب سنتر یا سوسیال)
  • سطح زبان آلمانی حداقل B1
  • پرداخت حداقل ۶۰ماه بیمه بازنشستگی
  • داشتن فضای کافی برای زندگی خود و خانواده
  • داشتن اجازه کار
  • اتمام دوره آموزشی ادغام
  • نداشتن سابقه کیفری

همچنین اگر بعد از دوره ارشد، کاری با شرایط اخذ بلوکارت پیدا کنید، می‌توانید اجازه اقامت دائم را دریافت کنید. برای گرفتن بلوکارت، باید حقوق سالانه شما حداقل 45300 یورو در سال باشد.

افراد دارای بلوکارت، به‌شرطی‌که حداقل 27ماه در شغل مرتبط با رشته خود کار کرده باشند، یا ۲۱ماه در شغل مرتبط با رشته خود کار کرده و مدرک B1 آلمانی داشته باشند[MM2] ، می‌توانند اقامت دائم بگیرند.

بیشتر بخوانید | اقامت اروپا

نحوه تدریس کارشناسی ارشد در آلمان

نحوه تدریس دروس کارشناسی ارشد در دانشگاه‌های مختلف، فرق دارد. بسته به نوع رشته تحصیلی، دروس ممکن است ترکیبی از واحدهای نظری، کارگاه و آزمایشگاه باشد. در دوره ارشد، معمولا ۲ترم اول به برگزاری کلاس‌های آموزشی، ترم سوم به آمادگی برای شروع پژوهش آکادمیک و ترم چهارم نیز به انجام پایان‌نامه اختصاص دارد.

در برخی دوره‌ها، ممکن است دانشجویان در سال دوم نیاز به شرکت در دوره‌های کارآموزی یا سفر به کشورهای دیگر برای تکمیل دوره خود و انجام پایان‌نامه داشته باشند.

طول دوره کارشناسی ارشد در آلمان

برنامه‌های درسی مقطع کارشناسی ارشد در آلمان، معمولا در یک دوره دوساله (۴ترم) ارائه می‌شوند. البته در برخی دانشگاه‌ها، ممکن است طول دوره تحصیلی یک سال یا یک سال و نیم باشد.

در برخی موارد، حتی ممکن است طول دوره از دو سال هم بیشتر باشد. به همین دلیل مهم است که حتما صفحه دوره تحصیلی را در سایت دانشگاه مدنظرتان بررسی کنید.

تعداد واحدهای درسی در مقطع کارشناسی ارشد، ۱۲۰ (ECTS) است. توجه کنید که ECTS، سیستم شمارش واحدهای دانشگاهی در اروپاست و با سیستم شمارش واحد در ایران متفاوت است.

مدت زمان درخواست برای تحصیل مقطع کارشناسی ارشد در آلمان

اکثر دوره‌های ارشد در کشور آلمان، برخلاف برخی کشورها مثل ایتالیا، ۲ بار در سال (ترم تابستان و زمستان) پذیرش دارند. البته ممکن است برخی رشته‌ها فقط در ترم تابستان و برخی دیگر فقط در ترم زمستان، پذیرش دانشجو داشته باشند.

همچنین برخی رشته‌های خیلی محدود، ممکن است استثنا باشند و در تمام طول سال، پذیرش دانشجو داشته باشند.

زمان اپلای برای ترم‌های زمستان و بهار در دانشگاه‌های مختلف، متفاوت است. معمولا ددلاین برای اپلای ترم بهار، تا ۱۵ ژانویه و برای اپلای ترم زمستان، تا ۱۵ جولای تا است. این تاریخ‌ها تقریبی هستند و برای فهمیدن تاریخ دقیق ددلاین‌ها، باید به وب‌سایت دانشگاه مراجعه کنید.[MM3]

برای اپلای ارشد در اکثر دانشگاه‌های آلمان، لازم است مدارک تحصیلی خود را معادل‌سازی کنید. معادل‌سازی مدارک توسط شرکت یونی اسیست (Uni Assist) انجام می‌شود و مدتی طول می‌کشد؛ بنابراین حتما هنگام اپلای، بازه زمانی را نیز برای ارزیابی مدارک خود در نظر بگیرید. (در ادامه این مقاله درباره نحوه ارزیابی مدارک، به‌طور مفصل صحبت می‌کنیم.)

تاریخ شروع ترم تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

ترم تابستان در آلمان معمولا از ماه آوریل شروع می‌شود و تا سپتامبر ادامه دارد. ترم زمستان نیز از ماه اکتبر تا مارس طول می‌کشد.

بهترین رشته ها برای کارشناسی ارشد در آلمان

پرطرف‌دارترین رشته‌ها ی تحصیلی ارشد در کشور آلمان عبارت‌اند از:

  • مدیریت کسب‌وکار
  • اقتصاد
  • مهندسی مکانیک
  • مدیریت مالی و حسابداری
  • کنترل پروژه
  • مهندسی صنایع
  • مهندسی برق
  • ریاضیات
  • علوم کامپیوتر
  • فناوری اطلاعات
  • علم داده
  • روزنامه‌نگاری
  • روانشناسی
  • مدیریت رسانه
  • فیزیک
  • معماری
  • زیست‌شناسی
  • علوم طبیعی
  • علوم تربیتی
  • حقوق
بهترین رشته ها برای کارشناسی ارشد در آلمان

دانشگاه KIT آلمان

تحصیل کارشناسی ارشد حقوق در آلمان

فارغ‌التحصیلان رشته حقوق در آلمان، به‌طور متوسط سالانه ۷۵هزار یورو حقوق دریافت می‌کنند. بهترین دانشگاه‌های ارائه‌کننده پروگرام‌های حقوق در آلمان عبارت‌اند از:

  • SRH University Heidelberg
  • Schmalkalden University of Applied Sciences
  • Ludwig Maximilian University of Munich
  • Leuphana University of Luneburg
  • University of Saarland
  • University of Freiburg
  • Free University of Berlin
  • University of Mannheim
  • Brandenburg University of Technology
  • University of Konstanz

تحصیل کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات و کامپیوتر در آلمان

مهندسان کامپیوتر، فارغ‌التحصیلان رشته فناوری اطلاعات و دانشجویان علوم کامپیوتر، جایگاه ویژه‌ای را در بازار کار آلمان خواهند داشت. درآمد این افراد نسبت به سایر متخصصان، یک سروگردن بالاتر (بیشتر از ۶۵هزار یورو در سال) است. بهترین دانشگاه‌های ارائه‌کننده رشته‌های ارشد کامپیوتر و فناوری اطلاعات در آلمان عبارت‌اند از:

  • Technical University of Munich
  • Technical University of Berlin
  • RWTH Aachen University
  • Ludwig Maximilian University of Munich
  • Karlsruhe Institute of Technology
  • Technical University of Darmstadt
  • University of Freiburg
  • Humboldt University of Berlin

تحصیل کارشناسی ارشد رشته‌های زیرگروه مهندسی در آلمان

کشور آلمان به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی صنعت در جهان، پذیرای میلیون‌ها نیروی متخصص در رشته‌های مختلف مهندسی است. فارغ‌التحصیلان رشته‌های مختلف مهندسی مثل مهندسی مکانیک، برق، صنایع، عمران و غیره، هم درآمد خوب و هم شانس بالایی برای یافتن کار بعد از ارشد دارند.

میانگین درآمد این رشته‌ها در آلمان سالانه ۶۵هزار و ۳۷۰یورو است.

بهترین دانشگاه‌های فنی مهندسی برای اپلای ارشد در آلمان عبارت‌اند از:

  • Technical University of Munich
  • Technische Universität Berlin (TU Berlin)
  • KIT, Karlsruhe Institute of Technology
  • RWTH Aachen University
  • Technische Universität Dresden
  • Technical University of Darmstadt
  • Universität Stuttgart
  • Ludwig-Maximilians-Universität München
  • Humboldt-Universität zu Berlin
  • Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg

تحصیل کارشناسی ارشد ریاضی در آلمان

ریاضیات جزو رشته‌های علوم پایه است که در ایران توجه چندانی به آن نمی‌شود؛ ولی این رشته در آلمان دارای جایگاه خاصی است. درآمد این رشته نیز سالانه حدود ۵۶هزار دلار است.

رشته‌های مثل محاسبات، ریاضی محض، آمار و علم داده در این گروه قرار دارند. بهترین دانشگاه‌های ارائه‌کننده پروگرام‌های ارشد ریاضی در آلمان عبارت‌اند از:

  • University of Marburg
  • University of Regensburg
  • Technical University of Berlin
  • Heidelberg University
  • University of Bayreuth
  • University of Applied Sciences for Medium-Sized Companies
  • University of Stuttgart
  • Ludwig Maximilian University of Munich
  • Humboldt University of Berlin
  • Technical University of Dortmund
  • Otto-von-Guericke University Magdeburg
  • Munich University of Applied Sciences

تحصیل کارشناسی ارشد در رشته‌های زیرگروه علوم طبیعی در آلمان

رشته‌های علوم طبیعی شامل زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک و علوم زمین است. این رشته‌ها نیز برای دولت آلمان اهمیت زیادی دارند و به همین دلیل درآمد بالایی هم برای فارغ‌التحصیلان آن‌ها در نظر گرفته شده است.

متوسط درآمد فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم طبیعی در آلمان سالانه ۶۱هزار یورو است.

بهترین دانشگاه‌ها برای تحصیل ارشد رشته‌های زیرگروه علوم طبیعی عبارت‌اند از:

  • University of Munich LMU
  • Heidelberg University
  • University of Gottingen
  • Technical University of Munich
  • University of Freiburg
  • University of Tubingen
  • Humboldt University of Berlin
  • University of Bonn
  • University of Wurzburg
  • University of Cologne
  • Free University of Berlin

تحصیل کارشناسی ارشد کسب‌وکار و مدیریت در آلمان

رشته‌های مرتبط با کسب‌وکار و مدیریت درآمد بالایی (میانگین ۷۸هزار و ۵۷۲یورو در سال) دارند. مهم‌ترین مدارس کسب‌وکار و دانشگاه‌های ارائه‌کننده ارشد این رشته‌ها در آلمان عبارت‌اند از:

  • Arden University Berlin
  • Berlin School of Business and Innovation
  • GISMA Business School
  • University of Europe for Applied Sciences
  • Technical University of Munich
  • Universität Mannheim – Mannheim Business School
  • WHU – Otto Beisheim School of Management
  • Frankfurt School of Finance & Management
  • ESMT Berlin
  • RWTH Aachen University – RWTH Business School
  • Goethe-University Frankfurt am Main – Goethe Business School
  • Ludwig-Maximilians-Universität München – LMU Munich School of Management
  • HHL Leipzig Graduate School of Management
  • Freie Universitaet Berlin – School of Business & Economics
  • Humboldt-Universität zu Berlin – School of Business and Economics
  • EU Business School

تحصیل کارشناسی ارشد مهندسی معماری در آلمان

درآمد فارغ‌التحصیلان ارشد معماری در آلمان، به‌طور میانگین سالانه ۵۰هزار یورو است. بهترین دانشگاه‌های ارائه‌کننده ارشد معماری در آلمان عبارت‌اند از:

  • Technical University of Berlin
  • Technical University of Munich
  • Karlsruhe Institute of Technology
  • RWTH Aachen University
  • University of Stuttgart
  • Dresden University of Technology
  • Technical University Dortmund
  • Leibniz University Hannover

تحصیل کارشناسی ارشد رشته‌های پیراپزشکی و سلامت در آلمان

رشته‌های مرتبط با سلامت و پزشکی در آلمان، جزو پردرآمدترین مشاغل هستند. افراد فارغ‌التحصیل از این رشته‌ها به‌طور میانگین سالانه ۶۵هزار یورو درآمد دارند. بهترین دانشگاه‌های ارائه‌کننده رشته‌های مرتبط با پزشکی و سلامت در آلمان عبارت‌اند از:

  • Heidelberg University
  • Charité – Universitätsmedizin Berlin
  • Technical University of Munich
  • Hannover Medical School
  • University of Hamburg
  • Eberhard Karls University of Tübingen
  • University of Freiburg
  • University of Bonn

بهترین دانشگاه های آلمان در مقطع کارشناسی ارشد

بهترین دانشگاه‌های آلمان در مقطع ارشد عبارت‌اند از:

  • دانشگاه فنی مونیخ (Technical University of Munich)
  • دانشگاه لودویگ – ماکسیمیلیان مونیخ (Ludwig-Maximillians-Universität München)
  • دانشگاه هایدلبرگ (Universität Heidelberg)
  • دانشگاه آزاد برلین (Freie-Universität Berlin)
  • دانشگاه فنی آخن (RWTH Aachen University)
  • موسسه صنعتی کارلسروهه (KIT, Karlsruher-Institut für Technologie)
  • دانشگاه هومبولت برلین (Humboldt-Universität zu Berlin)
  • دانشگاه فنی برلین (Technische Universität Berlin -TU Berlin)
  • دانشگاه آلبرت – لودویگ فرایبورگ (Albert-Ludwigs-Universtaet Freiburg)
  • دانشگاه هامبورگ (Universität Hamburg)

بهترین دانشگاه های آلمان در مقطع کارشناسی ارشد

رتبه‌بندی بین‌المللی Qs دانشگاه‌های آلمان

رتبه‌بندی بهترین دانشگاه‌های آلمان طبق معیار رتبه‌بندی QS در سال ۲۰۲۴ طبق جدول زیر است:

دانشگاهشهررتبه در آلمانرتبه QS
Technical University of Munichمونیخ۱۳۷
Ludwig-Maximillians-Universität Münchenمونیخ۲۵۴
Universität Heidelbergهایدلبرگ۳۸۷
Freie-Universität Berlinبرلین۴۹۸
RWTH Aachen Universityآخن۵۱۰۶
KIT, Karlsruher-Institut für Technologieکارلسروهه۶۱۱۹
Humboldt-Universität zu Berlinبرلین۷۱۲۰
Technische Universität Berlinبرلین۸۱۵۴
Albert-Ludwigs-Universtaet Freiburgفرایبورگ۹۱۹۲
Universität Hamburgهامبورگ۱۰۲۰۵

ادامه تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان

دانشجویانی که مقطع ارشد خود را در آلمان گذرانده‌اند، می‌توانند بعد از اتمام تحصیل خود وارد مقطع دکترا شوند. افرادی که در دوره ارشد، پژوهش حرفه‌ای انجام داده‌اند و رزومه پرباری دارند، شانس پذیرش بالایی در مقطع دکترا خواهند داشت.

این افراد نه‌تنها در آلمان، بلکه در کشورهای دیگری مثل آمریکا و کانادا نیز می‌توانند پوزیشن‌های تحصیلی پیدا کنند.

ارزشیابی مدارک تحصیلی ایران در آلمان

ارزشیابی مدارک تحصیلی با هدف معادل‌سازی مدرک تحصیلی ایران با سیستم تحصیلی آلمان انجام می‌شود. مسئولیت این ارزشیابی، به عهده یونی اسیست است. اکثر دانشگاه‌ها، هنگام اپلای از شما می‌خواهند تا در سایت Uni Assist ثبت‌نام کرده و مدارک خواسته‌شده را آپلود کنید.

یونی اسیست مدارک شما را بررسی کرده و یک گواهی VPD برایتان صادر می‌کند. این گواهی، واحدهای درسی شما را با سیستم آلمان تطبیق داده و معدل شما را به سیستم معدل آلمان (GPA) تبدیل می‌کند.

البته برخی از دانشگاه‌ها ممکن است از دانشجویان متقاضی تحصیل ارشد در آلمان تاییدیه‌های دیگری مثل ZAB یا انرکنونگ را نیز درخواست کنند.

یک نوع دیگر ارزشیابی مدارک، لگال و کپی تاییدشده است. در فرایند لگال، شما باید مدارک تحصیلی خود را به سفارت آلمان (شرکت واسط ویزامتریک) ببرید تا روی آن‌ها مهر تایید لگال زده شود. لازم به ذکر است که لگال مدارک تحصیلی (تایید توسط سفارت آلمان) از سوی سفارت برای متقاضیان ارشد اجباری نیست؛ ولی برخی از دانشگاه‌ها ممکن است از شما بخواهند تا مدارک خود را به‌صورت تاییدشده آپلود کنید.

شرایط بیمه درمانی برای دانشجویان در کشور آلمان چگونه است؟

به‌محض ورود به آلمان، برای ثبت‌نام دانشگاه باید بیمه درمانی ارائه کنید. در واقع این بیمه را هنگام مصاحبه سفارت باید ارائه کنید؛ ولی چون ثبت‌نام این بیمه از ایران به دلیل تحریم‌های مالی ممکن نیست، سفارت آن را از متقاضیان ویزای تحصیلی درخواست نمی‌کند.

بیمه‌های درمانی در آلمان به ۲دسته خصوصی و دولتی تقسیم می‌شوند. افراد دارای بیمه دولتی، می‌توانند هنگام مراجعه به مراکز خدمات درمانی، کارت بیمه را نشان داده و پول نپردازند. ولی افراد دارای بیمه خصوصی، بعد از مراجعه باید صورت‌حساب دریافت کرده و آن را در سایت بیمه آپلود کنند تا مبلغ به حسابشان واریز شود.

بیمه‌های دولتی در آلمان، نسبت به بیمه‌های خصوصی مزایای بیشتری دارند؛ افراد زیر ۳۰سال، باید بیمه‌های دولتی را خریداری کنند. برخی از این بیمه‌ها شامل تکا و بارمر است.

افرادی بالای ۳۰سال، باید بیمه‌های درمانی خصوصی را خریداری کنند؛ برخی از این بیمه‌ها شامل ماویستا و Care Concept است.

مزایای تحصیل در آلمان کارشناسی ارشد

  • تحصیل رایگان
  • تحصیل به زبان انگلیسی
  • فرصت‌های کاری فراوان بعد از اتمام تحصیل
  • امکان گرفتن اقامت دائم با شرایط آسان
  • کیفیت بالای تدریس
  • امکان کار هم‌زمان با تحصیل
  • موقعیت‌های فراوان تفریح
  • تعادل کار و زندگی
  • هزینه‌های مناسب زندگی
  • عضویت در اتحادیه اروپا و امکان سفر آسان به سایر کشورهای اتحادیه
  • امنیت بالا

معایب تحصیل در آلمان کارشناسی ارشد

  • بروکراسی اداری فراوان
  • کمبود مسکن در شهرهای بزرگ
  • نیاز به یادگیری زبان آلمانی برای زندگی روزمره
  • بلوکه‌شدن حساب بانکی بعد از ورود به کشور
  • سخت‌بودن دریافت به‌موقع خدمات پزشکی و دندانپزشکی

نتیجه‌ گیری

با تحصیل کارشناسی ارشد در آلمان، می‌توانید مسیر زندگی حرفه‌ای و شخصی خود را متحول کنید. کشور آلمان، یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های اقتصادی جهان بوده و هرسال، پذیرای عده زیادی از متخصصان در رشته‌های مختلف است.

تحصیل ارشد در آلمان رایگان است و با صرف هزینه‌ای حدود ۹۷۰یورو در ماه، می‌توانید زندگی راحتی در این کشور داشته باشید. همچنین اجازه کار ۲۰ساعت در هفته نیز خواهید داشت که به شما در تامین هزینه‌هایتان کمک می‌کند.